Boeddha – 5 Beelden

Vijf Boeddhabeelden

De bekendste boeddhistische beelden in het Rijksmuseum voor Volkenkunde zijn ongetwijfeld de vijf mensgrote bronzen Boeddha’s uit Japan. Lange tijd stonden die in een afzonderlijke, schaars verlichte zaal, maar sinds de herinrichting van 2001 staan ze op een podium in de Japanzaal.

De vijf Boeddhabeelden zijn in 1883 door twee handelaren naar Nederland gebracht ter gelegenheid van de Internationale Koloniale en Uitvoerhandelstententoonstelling in Amsterdam. In die tijd stond het boeddhisme in Japan onder druk. Van staatswege bestond een voorkeur voor de inheemse Shinto-religie. Het was daarom vrij gemakkelijk om boeddhistische kunstvoorwerpen het land uit te krijgen.

Drie van de beelden, RMV 418-1, 418-4 en 418-5, komen uit de Zojoji-tempel in Edo, het huidige Tokyo. Zojoji is een belangrijke boeddhistische tempel, waar vele shoguns begraven zijn. De drie beelden zijn in 1648 aan de tempel geschonken door een echtpaar.

De belangrijkste figuur in het boeddhisme is natuurlijk de Boeddha. De Boeddha is de ‘verlichte’ die door zijn voorbeeld de mensen kan inspireren om de staat van verlichting te bereiken. De Boeddha heeft vele gedaantes. De bekendste is de historische Boeddha, de Indiase prins Siddharta, die geldt als de stichter van het boeddhisme. Maar er zijn nog andere Boeddha’s.

Amida, de hemelse Boeddha
(417-81, uit 1716)

Amida (Sanskriet: Amitabha) is de hemelse Boeddha van het westen en van het onbegrensde licht. Hij is de Boeddha van de ondergaande zon en van het hiernamaals. Hij zetelt in het westers paradijs, waar mensen herboren worden, bevrijd van al het lijden van hun aardse bestaan. In Japan geniet Amida diepe verering.
Dit beeld van Amida is in 1716 gegoten en aan een tempel op de berg Higashi bij Kyoto geschonken. Amida is uitgebeeld met zijn handen in de zogenaamde ‘dhyana mudra’: de handhouding die meditatie aanduidt.

Yakushi Nyorai, de geneesheer-Boeddha
(418-1, van vóór 1648)

Yakushi Nyorai is de geneesheer-Boeddha. Hij waakt over het welzijn van de mensen en beschermt hen tegen ziekten en gevaren. Dit beeld toont Yakushi Nyorai in meditatie. Dat blijkt uit de houding, mudra, van zijn handen. Met zijn duimen klemt hij een medicijnpotje tegen zijn buik, een teken van zijn genezende kracht.

Dainichi Nyorai, de ‘Zonne-Boeddha’
(418-2, van vóór 1648)

Dainichi Nyorai is de Zonne-Boeddha in het Centrum van de Wereld van Verschijnselen. In Japan wordt hij beschouwd als de allerhoogste Boeddha. De kroon op zijn hoofd symboliseert de wereld van de ideeën. Zijn handhouding heet de ‘mudra van de vuist van de wijsheid’: zoals de vingers van de rechterhand de linker wijsvinger verborgen houden, zo gaat de ware kennis schuil onder een wereld van verschijnselen.

Dainichi Nyorai, de ‘Zonne-Boeddha’
(418-4, van vóór 1648)

Ook dit beeld stelt de Zonne-Boeddha Dainichi Nyorai voor. Misschien spreekt hij de Japanners vooral aan, omdat zijn functie erg lijkt op die van de zonnegodin Ameterasu uit het shintoïsme. Dit beeld van Dainichi Nyorai heeft de handen geplooid in de ‘dhyana mudra’: de handhouding die meditatie aanduidt.

Shaka, de historische Boeddha
(418-5, van vóór 1648)

Shaka is de Japanse naam van Sakyamuni, oftewel de historische Boeddha. Hij ziet het levenslicht als prins Siddharta en groeit op binnen de paleismuren. Wanneer hij ontdekt dat daarbuiten een wereld is vol ellende en lijden, breekt hij met zijn oude leven. Hij begint een leven als kluizenaar en mediteert over de zin van het bestaan. Zijn inzicht in de oorzaak van het lijden en de enige uitweg – onthechting – brengt hem tot een staat van verlichting. Voortaan is hij de Boeddha, de ‘Verlichte’. Hij onderwijst zijn inzichten aan zijn leerlingen en legt zo de grondslagen voor het boeddhisme.

Bron: museumkennis.nl

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s